Europar Batasunak behin betiko urratsa eman du trantsizio energetikoa bizkortzeko bidean. (EB) 2023/959 Zuzentarauaren bitartez, Isurketak Tratatzeko Sistema berria (ETS2) onartu da. Sistema honek, lehen aldiz, eraikinetako eta errepideko garraioko erregai-kontsumoak sortutako CO₂ isuriak ordaintzera behartzen du.

Orain arte, “kutsatzeagatiko kostu” horrek industria handiei baino ez zien eragiten (ETS1 sistema), baina 2027tik aurrera, egunerokoan erabiltzen ditugun gas naturalera, GLPra eta berokuntza-gasoliora ere hedatuko da.

Nola funtzionatuko du eta zer-nolako kostua izango du?

Isuri-eskubideak ez ditu herritarrak zuzenean erosi beharko. Erregai-hornitzaileak (merkaturatzailea) izango dira enkante bidez eskubide horiek eskuratzeko arduradunak, saltzen dituzten produktuek sortutako CO2 tona bakoitzeko. Espero bezala, kostu gehigarri hori kontsumitzaileak ordaintzen duen amaierako prezioan txertatuko da.

Datu teknikoak:

Zuzeneko gainkarga: Gas naturaleko 1 MWh erretzeak 0,202 tona CO2 isurtzen ditu.

Eragina prezioan: 2027rako aurreikusitako CO2 tonako gehieneko prezioa 57 €-koa izango da (inflazioari egokitua). Horrek esan nahi du gas naturalaren gainean 11,5 €/MWh-ko gainkarga automatikoa ezarriko dela.

Gorakada nabarmena: Gaur egun gasaren kotizazioa 30 eta 40 €/MWh artekoa bada, ETS2 sistemak % 30 eta % 40 arteko hazkundea ekar dezake kostuan, soilik karbonoaren prezio berriaren ondorioz.

Laburbilduz, hasierako prezio hazkundea % 30etik gorakoa izango dela aurreikusten da.

2030etik aurrerako agertokia

Egungo prezio-muga trantsizio-fase bat besterik ez da. 2031tik aurrera, eraikinetarako CO2-aren prezioa industria handiaren parekoa izango da; gaur egun 80 €/tCO2 inguruan dago, eta data horretarako 100 €/tCO2-tik gora egongo dela aurreikusten da.

Zer egin daiteke?

1. Galdarak ordezkatzea: Gas- edo gasolio-sistemak efizientzia handiko konponbideengatik aldatu daitezke, hala nola aerotermia.
2. Autokontsumoa: Plaka fotovoltaikoen bidez norberaren energia propioa sortu daiteke, isuriak ezabatuta.
3. Independentzia energetikoa: Energia berriztagarriek ez dute CO2agatik ordaintzen; beraz, aukerarik ekonomikoena eta egonkorrena dira epe luzera.